علت اصلی التهاب مفاصل اکثراً شناخته شده نیست.بعضی ازافراد شانس بیشتری برای گرفتار شدن به این بیماری را دارند، به ویژه اینکه اگر افراد دیگری از نزدیکان مبتلا به این بیماری باشند، شانس گرفتاری بالاتر می رود. به نظر می رسد سنگینی که روی مفصل خود می گذاریم و به طور مداوم و به مدت طولانی از مفصل کاری مشابه می کشیم، باعث پیدایش این پدیده در مفصل خواهد شد ولیکن این به تنهائی عامل اصلی نخواهد بود. مهم تر اینکه در زمان استفاده از مفصل و انجام کار، باید از �پوزیشن� درست استفاده کنیم.
چه تغییراتی در اثر این بیماری در مفاصل بدن رخ می دهد؟
درمفصل سالم و مفصلی که آزرده نیست، لایه ای از �کارتیلاژ� به صورت نسجی نرم مابین استخوانها ی مفصل قرار دارد. و بنابراین �کارتیلاژ� باعث می شود که مفصل بتواند بدون درد و به راحتی باز و بسته شود و یا حرکاتی دیگر داشته باشد. در پاره ای از افراد در اثر بکار بردن و استفاده زیاد از مفاصل، به ویژه برای انجام یک کار مکرر، این لایه �کارتیلاژ� نازک ونازک تر می شود که این خود آغازگر بیماری� استئوآرتریت� است و به مرور زمان این لایه �کارتیلاژ� به طور کامل از بین می رود و سپس استخوانها بر روی هم سائیده می شوند. و در موارد شدید بیماری حتی انتهای استخوانهائی که بند مفاصل را تشکیل می دهند کلفت تر و ضخیم تر شده و آرام آرام این لایه �کارتیلاژ� بین مفاصل را آزرده می کنند.و این نسج رفته رفته از بین می رود و سپس به دنبال این حرکات مفاصل دچار اشکال می شود.
تمام این پدیده ها باعث درد، ورم و خشکی مفاصل می شوند که همه با هم دست به دست هم داده و حرکات مفاصل را برای بیمار غیر ممکن می سازد.
چه کسـانی گرفتار این بیماری می شوند؟
این بیماری در سالمندان بیشتر دیده می شود و آنهم به دلیل این است که آدمی از جوانی تا پیری، به مدت طولانی مفاصل را مورد مصرف قرار داده است. اگر استفاده از مفاصل برای انجام یک کار به صورت مکرر و به مدت طولانی و بیش از اندازه باشد و اکثراً هم مفاصل را در �پوزیشن� درست بکار نبریم، خطر ابتلاء به این بیماری و هم چنین در صورت گرفتار شدن به آن خطر پیشرفت بیماری را بالا می برد.
البته بعضی از افراد جوان نیز ممکن است گرفتار این بیماری بشوند، به ویژه ورزشکاران به دلیل استفاده زیاد از مفاصل در خطر ابتلاء به بیماری Osteoarthritis هستند. افرادی که به دلیل کار ویژه ای که دارند و مرتب یک سری حرکات مشابه را به مدت طولانی باید انجام دهند نیز در خطر ابتلاء به این بیماری قرار دارند. اگر مفصلی در اثر حادثه دچار آزردگی بشود، این مفصل شانس بیشتری دارد تا در آینده گرفتار �استئوآرتریتس� گردد. افزایش وزن سبب �آرترایتیس� در مفاصل زانو، مفصل ران و ستون مهر ها می شود.
آیا درمان قاطعی برای این بیماری وجود دارد؟
شوربختانه برای این بیماری درمان صد در صد و بدون در نظر گرفتن جراحی وجود ندارد و مفصل آزرده را نمی توان به حالت طبیعی باز گرداند. ولیکن یک برنامه صحیح درمانی به بیمار امکان این را می دهد که فعالیت داشته باشد و آزردگی و آسیب به مفصل را کاهش بدهد وآن را به حداقل ممکن رسانیده واز پیشرفت این بیماری پیشگیری کرده و در نهایت سبب کاهش درد بیمار بشود.
این نحوه درمان بسته به شرایطی است که بیمار دارد و با مشورت با پزشک خود می توانید برنامه صحیحی را بگیرید، ولیکن به طور کلی باید موارد زیر را در نظر داشته باشید:
1-اگر افزایش وزن دارید کوشش کنید که از وزن خود بکاهید.
2- به مدت کوتاه ،ولیکن با برنامه دائمی ورزش کنید. البته باید یاد آور شوم که نوع ورزش در بیماران گوناگون متفاوت است و اگر بتوانید با پزشک خود در این باره مشورت کنید به مراتب بهتر خواهد بود.
3- از عصا و یا سایر وسایل، بسته به نوع مفصل مبتلا، برای کاهش آزردگی و کاهش بار مفصل استفاده کنید.
4- از برداشتن بار سنگین خودداری کنید.
5- از بکار بردن مفاصل بیش از اندازه لازم و توان مفصل خودداری کنید و به قول ما ایرانیها، کار زیادی از بدن نکشید(میدانم که در امریکا امکانش کم است.)
6- برای جابجا کردن اشیاء، به جای اینکه آنها را به سمت خود بکشید، آنها را به جلو برانید.
7- دارو های خود را به طریقی که پزشک معالج به شما می دهد مصرف کنید.
8- از گرماتراپی و یا کیسه یخ برای کاهش درد و خشکی مفاصل استفاده کنید.
پیش آگهی بیماری چگونه است؟
پس از گرفتار شدن مفصل به Osteoarthritis اگر بیمار روی برنامه درست درمانی نباشد، این بیماری روز به روز بدتر و شدیدتر خواهد شد.
ولیکن به هر حال راههای زیادی وجود دارند که بتوان به بیمار کمک کرد، و یا حتی خود بیمار بهتر از هر پزشکی می تواند به کاهش درد خود کمک کند و از پیشرفت بیماری و آزردگی مفصل بکاهد. بسیار مهم است که مفصل آزرده را تا آنجا که ممکن است فعال نگهدارید تا حرکت داشته باشد. اکثر بیماران وقتی که درد در مفصل آزرده شده دارندکوشش برآن دارند که آن را بکار نبرند. در این موارد است که عضلات آنها نیز ضعیف تر می شود واین خود سبب خشکی ماهیچه ای بدن می گردد،به ویژه ضعیف شدن ماهیچه های پیرامون بند آزرده و سپس حرکات مفصل مشکل و مشکل تر می شود و در این موارد بیمار حتی درد بیشتری خواهد داشت. بنابراین بهتر است که با پزشک خود مشورت کنید . داروی ضد درد بگیرید تا بتوانید فعالیت داشته باشید و از پیشروی این پدیده تا بدانجا که ممکن است پیشگیری کنید.
آیا دارو کمک خواهد کرد؟
بسیاری از دارو ها یی که در کاهش درد و التهاب این بیماری مؤثرند احتیاج به نسخه پزشک ندارند.
بیمار می تواند از داروهائی که سبب کاهش التهاب می شوند مانندIbuprufen-(Motrin) و Naproxan-(Aleve)و یا داروهائی که سبب کاهش درد می شوند چون Acetaminophen-(Tylenol)استفاده کند ولی اگر از این دارو ها به تعداد زیاد استفاده می کنید حتماً در این مورد با پزشک خود مشورت کنید. و اگر چنانچه نخواهید از این دارو ها استفاده کنید، پزشک می تواند داروی دیگری برای شما تجویز کند که این داروها نیز سبب کاهش درد و ورم و التهاب مفاصل می شوندو به هر حال هر گروه از داروها بسته به شرایط بیمار و بررسی سابقه بیمار تجویز خواهد شد. دارو باید به آن اندازه مصرف کنید که لازم دارید و آن مقداری است که شما با آن احساس راحتی می کنید و می توانید حرکات بدون درد داشته و فعال باشید. مصرف بیش از اندازه و نابجای این دارو ها به هر حال خطر عوارض جانبی آنها را بالاتر می برد. و آنچه را که در مجله ها می خوانید که اگر مثلاً این دارو را مصرف کنید صد در صد بهبودی حاصل خواهد شد را باور نکنید. درمان طبی صد در صد برای این بیماری شوربختانه وجود ندارد، ولیکن می تواند از گرفتار شدن به آن و یا از پیشرفت دردو آزردگی مفصل و از گرفتاری آن بکاهد.
اضافه بر دارو از چه وسیـله ای می شود برای کـاهش درد و التهاب استفـاده کرد؟
به طورمثال با بکار بردن عصا و یا با استفاده از Walker و یا سایر راههایی موجود،بیمار می تواند برای مدت طولانی تر شخصاً قادر به انجام کار هایش بوده و حرکت فعال داشته باشد. این وسیله ها علاوه بر اینکه کمک به حرکت و فعال بودن بیمار می کند، به مفصل آزرده هم کمک می کند که بار کمتری را تحمل کند. البته باید راه درست استفاده ازاین وسایل را به بیمار آموخت. به طور مثال اگر به بیمار آموزش درست داده بشود، با بکار بردن درست از عصا ،بیماری که از درد مفصل Hip رنج می برد ، می تواند تا حدود 60٪ از بارو فشار برروی مفصل ران را در موقع راه رفتن کاهش دهد.
پزشک شما می تواند در این راه شما را راهنما باشد که چگونه و چه نوع عصائی را بکار ببرید و یا گاهی اگر ضرورت داشته باشد، بیمار رابه مراکز ویژه می فرستد که آنها او را راهنمایی کنند.
گاه بیماران مشکل را در مفاصل دست دارند. به طور مثال برای انجام کار و کاهش فشار بر مفصل می شود در باز کن الکتریکی را جایگزین در باز کن دستی برای باز کردن قوطیهای کنسرو کرد و یا برای باز کردن در شیشه های که چرخانیدنش مشکل است از Wall- Mounted Jar Opener کمک گرفت. چه بهتر که دردوران جوانی و سلامتی هم از این قبیل وسایل استفاده کنیم تا آنجا که ممکن است بار کمتری از بند های بدن خود بکشیم. تا در دوران کهولت درگیری کمتری داشته باشیم.
برای کاهش درد پا می توان از کفش های ویژه و یا تو کفشی ویژه سود ببرد. اگر بیمار قادر به ایستادن و دوش گرفتن نیست از صندلی مخصوص حمام استفاده کرده و هزاران وسیله دیگر که بستگی به شرایط بیمار مورد مصرف دارد وبکار بردن آنها سبب کاهش دردمی شود و بیمار را در انجام کار های روزانه یاری می دهد.
آیا ورزش ویژهای وجود دارد که بیمار را یاری دهد؟
ورزش عضلات را قوی تر می کند و این خود به حرکت مفاصل کمک می دهد. ولیکن بهترین ورزش ها آنهائی است که به مفاصل آسیب نرسانند. برای پیشگیری از درد و آزردگی مفصل ورزشی را برگزینید که بتوانید در مدت کوتاه انجام دهید و باز هم بین ورزش آسایش کنید.
بهترین نوع، ورزش کردن در آب و یا استخر شنا است. به طور معمول در امریکا استخر هائی در پیرامون محل زیست وجود دارند و با برنامه ای ویژه به نام Aquacise Program که در آن بیماران حرکات ویژه ای در استخر شنا انجام می دهند و چون وزن آدمی در آب سبک تر می شود این حرکات را می توان راحت تر و با درد کم انجام داد.
آیا گرما درمانی برای کاهش دردر مؤثر است؟
گرما درمانی سبب کاهش درد و خشکی مفاصل و ماهیچه ها می شود. گرما درمانی را می توان به صورت حمام آب گرم- کمپرس با حوله گرم- و یاHeating Pads انجام داد, ولی ناگفته نماند که Ice Pack هم بسیار در کاهش درد و التهاب سودمند است و می شود به طور متناوب از گرما درمانی و Ice- Packing برای کاهش درد و التهاب سود برد.
